Cukrownia przy ulicy Fabrycznej

Cukrownia przy ulicy Fabrycznej – część I

14 listopada 1845 r. w kancelarii notarialnej Ksawerego Józefowicza w Warszawie został podpisany kontrakt między Elżbietą z Lorentzów Hirschmann, w której imieniu kontrakt podpisał mąż Ludwik Hirschmann, a przedstawicielami założonej właśnie spółki: Augustem Hirschmannem (synem Elżbiety), Aleksandrem Rawiczem – warszawskim bankierem, Leonem Hirschendorfem – bankierem, Stanisławem Jacobim – kupcem z Warszawy i Mikołajem Gutmanem – kupcem. Elżbieta z Lorentzów Hirschmann na mocy tego kontraktu wyraziła zgodę na „założenie, urządzenie i prowadzenie przez Augusta Hirschmanna, Hirschendorfa, Rawicza, Stanisława Jacobiego
i Mikołaja Gutmana w Elżbietowie w dobrach Sokołów w Okręgu Siedleckim Guberni Lubelskiej położonych fabryki cukru z buraków i rafineri.” Dzielnica, na której powstawały zabudowania przemysłowe i budynki mieszkalne dla pracowników otrzymała nazwę „Elżbietów”, od imienia Elżbiety z Lorentzów Hirschman.

Cukrownia była bardzo nowoczesnym, jak na swoje czasy zakładem. Zajmowała pod względem produkcji drugie miejsce w ówczesnym Królestwie Polskim. Swoimi produktami zaopatrywała bardzo chłonny rynek rosyjski. Zatrudniała stale około 150 robotników. 2 września 1903 r. w cukrowni wybuchł pożar, a w wyniku odbudowy w 1904 r. powstały nowe hale fabryczne. Dynamiczny rozwój przerwała I wojna światowa i grabież urządzeń przemysłowych przez wycofujących się Rosjan. W okresie międzywojennym cukrownia dwukrotnie zawieszała działalność i wielokrotnie zmieniała właścicieli.

Podczas II wojny światowej cukrownia funkcjonowała pod zarządem niemieckim. Wycofujące się w roku 1944 wojska niemieckie wysadzając zakład uszkodziły 45% budynków. Ponowne uruchomienie nastąpiło w roku 1951. Następnie cukrownia została znacjonalizowana i zmodernizowana. Na skutek zmian ustrojowych i transformacji gospodarczej, po roku 1989 zakład popadł w kłopoty finansowe, co doprowadziło w roku 2004 do zakończenia produkcji i postawienia zakładu w stan likwidacji. Obecnie na terenie byłej cukrowni powstał park przemysłowy, a zabytkowe budynki zostały odrestaurowane.